Tijdens de open lesdagen stellen we enkele colleges uit het eerste jaar open. Je maakt zo kennis met enkele boeiende thema's uit de logopedie. Je ontmoet studenten en docenten, kunt volop vragen stellen en live de sfeer op de campus opsnuiven. ’s Middags schuif je mee aan tafel in onze studentenresto’s. Zo leer je de hogeschool pas écht kennen.

Programma

Spraak – Vloeiendheid: overzicht van verschillende visies op de behandeling van stotteren

In wat vooraf ging maakten de studenten kennis met de normale verschijnselen van 'vloeiende spraak'. Hierbij werden op een systematische manier vragen beantwoord als: 'Wat is vloeiend spreken?' 'Wat is het verschil tussen normaal en abnormaal onvloeiend spreken?' 'Wanneer kunnen we onvloeiende spraak 'stotteren' noemen?'

We bespraken in detail de 'inwendige' en 'uitwendige' kenmerken van stotteren: de typische stotterverschijnselen die hoorbaar zijn in de spraak van mensen die stotteren, en de negatieve gedachten en emoties die daaruit ontwikkelen.

In dit hoorcollege gaan we in op de verschillende zienswijzen op de aanpak van stotteren. Er bestaan immers verschillende visies op wat stotteren precies is. En bijgevolg ook op hoe het moet worden onderzocht en behandeld. Vanuit die verschillende visies hebben experten doorheen de geschiedenis van de logopedie diverse behandelingsmethoden uitgewerkt. Er zijn methoden die zich eng focussen op enkel en alleen de spraakonvloeiendheden zelf. En er zijn methoden die zich breed richten op alle aspecten van deze stoornis: gedrag, gedachten, en gevoelens. Elke methode heeft voor- en nadelen.

Bij dit overzicht bespreken we van deze verschillende benaderingen kritisch de mogelijke effecten, de sterktes en de zwaktes.

Taal – Mondelinge taal: kenmerken van taalstoornissen bij kinderen

In het opleidingsonderdeel 'Mondelinge taal' bespreken we in het eerste semester de normale taalontwikkeling. Hierbij maakt de student kennis met de wijze waarop kinderen taal leren en dit op vlak van fonologie (spraakklanken), semantiek (woordenschat), syntaxis (zinsbouw), morfologie (verbuigingen) en taalgebruik. De omgeving waarin het kind opgroeit speelt hierbij een belangrijke rol.

Taalverwerving blijkt echter niet vanzelfsprekend te zijn voor heel wat kinderen. Wat er zoal fout kan lopen en wat daar de oorzaken van zijn, bespreken we in het tweede semester.

Blijft het taalgebruik hetzelfde bij ouderen? Eens men taal verworven heeft, blijft deze dan voor altijd verworven? Ook hierop krijgt de student antwoord in deze cursus.

In het opleidingsonderdeel 'taalstoornissen' worden de verschillende vormen van mondelinge taalproblemen behandeld. Deze kunnen grosso modo onderverdeeld worden in 'niet op zichzelf staande' taalproblemen, waarbij b.v. een verminderde intelligentie of een gehoorprobleem aan de basis ligt van de taalachterstand, en 'op zichzelf staande' of specifieke taalproblemen, waarbij op het eerste zicht aan alle voorwaarden wordt voldaan om tot een normale taalverwerving te kunnen komen. Verder wordt er een onderscheid worden gemaakt tussen taalontwikkelingsstoornissen, die vanaf het begin van het taalverwervingsproces bestaan, en verworven taalstoornissen, die bij kinderen of volwassenen kunnen optreden als gevolg van een hersenletsel.

Tijdens deze lesbeurt wordt ingegaan op specifieke taalproblemen bij kinderen.

Spraak – stem: problemen die voorkomen op vlak van stem

Binnen het opleidingsonderdeel Spraak - stem maken we eerst kennis met het fenomeen stem. We bekijken de stem vanuit verschillende standpunten en beschrijven wat we verstaan onder een normale stem en hoe de normale stem tot ontwikkeling komt. Hiervoor hebben we tal van parameters die uitvoerig belicht zullen worden. In het tweede semester ligt het accent op de abnormale stem: wat kan er fout lopen met de stemgeving? We bekijken met andere woorden de oorzaken van stemstoornissen. Daarnaast bespreken we uitvoerig de indeling en de fenomenen van de verschillende stemstoornissen.

In het eerste deel van de cursus werd de normale stem en stemontwikkeling beschreven.

Nu verleggen we de aandacht naar wat er fout kan lopen met de stemgeving. We kunnen dit doen vanuit gedragsmatig standpunt en vanuit klinisch standpunt. Blijkt dat verschillende onderzoekers het niet eens zijn over hoe de stemstoornissen moeten ingedeeld worden.

Communicatie - principes van communicatie: zender-boodschapper-ontvanger

Van logopedisten wordt verwacht dat ze goed kunnen communiceren, zowel mondeling als schriftelijk. In deze hoofdzakelijk praktische cursus leer je je eigen spraak en taal bijschaven en optimaliseren om in het latere beroepsleven een goed model te kunnen bieden.

In het opleidingsonderdeel 'communicatie' wordt eerst en vooral een algemeen kader geschetst van wat communicatie inhoudt (soorten/vormen/definities van communicatie, middelen om te communiceren, ...). Verder wordt ook meer concreet ingegaan op een aantal sociaal-communicatieve vaardigheden, die een logopedist dient te beheersen (bv. non-verbale communicatie, vragen kunnen stellen, feedback geven).

In deze lesbeurt wordt, na een korte historische schets, dieper ingegaan op de verschillende vormen van communicatie en op een aantal modellen en definities.