In oktober 2008 gaat de Lessius Hogeschool in Antwerpen van start met de opleiding Vlaamse Gebarentaal (VGT). Studenten van het Departement Toegepaste Taalkunde kunnen Vlaamse Gebarentaal kiezen als volwaardige taal, naast bijvoorbeeld Frans, Engels of Duits. Het is de eerste keer dat er in Vlaanderen een academische opleiding Vlaamse Gebarentaal georganiseerd wordt.

Vlaamse Gebarentaal: een volwaardige taal!

Vlaamse Gebarentaal (VGT) is een volwaardige, natuurlijke taal die enkele jaren geleden door het Vlaams Parlement officieel erkend werd. Het is een zelfstandige taal met een eigen lexicon (woordenschat) en een eigen grammatica (spraakkunst). 'Gebarentalen hebben lange tijd een soort van ondergronds bestaan geleid. Tot nog niet zo lang geleden werd het gebruik ervan afgeraden en – in het dovenonderwijs – soms zelfs verboden. Ook de Vlaamse Gebarentaal speelde geen rol in het ruimere maatschappelijke leven, maar werd bijna uitsluitend gebruikt voor de onderlinge contacten in de Vlaamse Dovengemeenschap', zegt Mim Vermeerbergen van het Vlaams GebarentaalCentrum. 'In de jaren negentig wijzigde de visie. Daar zijn een aantal redenen voor. Zo organiseerde de Federatie van Vlaamse DovenOrganisaties (FEVLADO) buitenlandse studiebezoeken en zag men onder meer dat in sommige buitenlandse dovenscholen wel les werd gegeven in gebarentaal. Dit opende de ogen van de Vlaamse dove jongvolwassen bezoekers. Bovendien toonde taalkundig onderzoek aan dat Vlaamse Gebarentaal wel degelijk een volwaardige taal is.'

Tijdens WereldDovenDag 2007 werd een grote sensibiliseringscampagne omtrent de Vlaamse Gebarentaal gelanceerd met onder meer de website.

Primeur

In primeur voor Vlaanderen organiseert het Departement Toegepaste Taalkunde van de Lessius Hogeschool in Antwerpen met ingang van oktober 2008 als eerste hogeschool een academische opleiding Vlaamse Gebarentaal (VGT). 'Studenten zullen VGT als tweede vreemde taal kunnen studeren. Zo worden combinaties als Frans/VGT mogelijk, naast Engels/VGT en Duits/VGT. Taalvaardigheid, Taalkunde en Cultuurgeschiedenis zijn vaste componenten van het curriculum', vult departementshoofd Frieda Steurs aan. 'In de cursussen Taalvaardigheid leren de studenten de Vlaamse Gebarentaal gebruiken en begrijpen. Daarnaast zijn er ook meer theoretische taalvakken waarin ze een inleiding taalkunde van gebarentalen krijgen en de grammatica van de Vlaamse Gebarentaal leren. En er is dus ook veel aandacht voor Dovencultuur. We doen voor deze cursussen een beroep op native speakers, die VGT als moedertaal hebben, en ook op niet-native speakers met een ruime ervaring op het vlak van gebarentaalonderzoek en -onderwijs. In het academiejaar 2011-2012 kunnen studenten dan de masteropleiding Tolk Vlaamse Gebarentaal volgen.' 

Nood

'Er is in Vlaanderen grote nood aan een academische tolkenopleiding Vlaamse Gebarentaal', gaat Mim Vermeerbergen verder. 'Er komen steeds meer veeleisende tolkopdrachten bij. Denk maar aan het tolken van theatervoorstellingen en culturele evenementen of congrestolken tijdens nationale en internationale congressen. Of denk aan politica Helga Stevens die bij het uitvoeren van haar politieke werkzaamheden geregeld een beroep doet op tolken Vlaamse Gebarentaal. Of nog, denk aan dove studenten die hoger onderwijs volgen met behulp van een tolk Vlaamse Gebarentaal. Buitenlandse universiteiten hebben overigens al een langere traditie op het vlak van gebarentaalonderwijs. Binnen de nieuwe academische opleiding zijn er uiteraard ook mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek. Een goede zaak, want er is nood aan meer onderzoek naar de grammatica van de Vlaamse Gebarentaal en aan onderzoek over gebarentaaltolken in Vlaanderen.'

• Wat? Academische Opleiding Vlaamse Gebarentaal
• Waar? Lessius Hogeschool, Campus Sint-Andries  
• Wanneer? De opleiding start eind september 2008 
• Info over de opleiding en inschrijvingen?

Frieda Steurs | frieda.steurs@lessius.eu | 03 206 04 91

Karen Foelen | faren.foelen@lessius.eu | 03 206 04 85 

Mim Vermeerbergen | mvermeer@mac.com | 053 66 64 51