|
Voortgezette Academische Opleiding Journalistiek
K.U. Leuven & Lessius Hogeschool - Departement Toegepaste Taalkunde
Campus Sint-Andries
In een maatschappelijk bestel dat stoelt op vrijheid van meningsuiting en democratische besluitvorming spelen de media een cruciale rol. Journalisten maken deel uit van het persuasieve, politieke veld waarbij meningen besproken en besluiten gevormd worden, waar betekenis niet voor het grijpen ligt maar gemaakt wordt. Deze gebondenheid aan tijd en plaats, aan overtuigingsprocessen, aan publiek en aan context is een fundamenteel kenmerk van een retorische invalshoek.
Fenomenen als ontzuiling, globalisering, commercialisering en digitalisering worden door de media niet alleen beschreven en becommentarieerd, maar ook ondergaan.
Wat betekent deze evolutie nu voor de dagelijkse realiteit van een journalist of redacteur? Die houdt zich elke dag bezig met de selectie van het nieuws en de formulering van de stukken: de opbouw, de genrekeuze, de invalshoek, de feiten, de suggesties. Hoe staat het met het evenwicht tussen de ‘neutrale' verslaggeving enerzijds, en de opiniërende en evaluerende stukken anderzijds, of tussen informatieve, narratieve en argumentatieve tekstaspecten? En waar ligt de grens tussen het behandelen van relevante thema's in een aantrekkelijke stijl en de dwang tot opleuken die het publiek laat verkleuteren? Journalisten moeten een vlotte pen hebben, maar hun rol is nooit beperkt tot het vlotjes navertellen van de opgelepelde verhalen en meningen, al of niet met een ironisch sausje erover. De retorische invalshoek is een beproefde methode om impliciete redeneringen aan de oppervlakte te halen en verdoken manipulatie te pareren.
Op deze studiedag staat het argumentatief-retorische aspect van het vak centraal: wat betekent het anno 2006 om een kritisch journalist te zijn?
In de ochtendsessies wordt dit thema uitgediept door kritische beschouwingen rond retorisch belangrijke fenomenen, zoals ‘het publiek', ‘het feit', ‘de informatie'. Zowel vanuit ethisch (Bart Pattyn) als filosofisch (Sam IJsseling) perspectief als vanuit het werkveld (Anna Luyten en Luc Van der Kelen) worden deze begrippen doorgelicht.
Na de middag gaat de discussie specifiek over de manier waarop de westerse en de oosterse wereld elkaar opvoeren in hun media. Dit gebeurt vanuit de cultuurwetenschap (Wolfgang Müller – Funk, Erwin Jans) en de arabistiek (Abied Alsulaiman).
Programma
- 09.30 uur: Onthaal
- 10.00 uur: Opening
- 10.10 - 11.20 uur: Het publiek: de mensen
- Luc Van der Kelen | Het Laatste Nieuws
- Bart Pattyn | K.U. Leuven
- 11.20 – 12.40 uur: De feiten: niets dan de feiten
- Sam IJsseling | K.U. Leuven
- Anna Luyten | Knack
- 12.40 – 13.00 uur: discussie
- 13.00 – 14.00 uur: lunch
- 14.00 – 16.00 uur: Nieuwe discussies & oude retorische strategieën: westerse & oosterse media
- Wolfgang Müller-Funk | Universität Wien
- Abied Alsulaiman | Lessius Hogeschool
- Erwin Jans | Het toneelhuis
- 16.00 – 16.30 uur: plenum
Praktisch
|